ATABABALARIBIZ

2009-11-06 20:53:00

Devamı

KARAÇAY MALKAR TÜRKLERİ

2009-05-02 14:03:00

<!-- /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0cm; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman";} a:link, span.MsoHyperlink {color:blue; text-decoration:underline; text-underline:single;} a:visited, span.MsoHyperlinkFollowed {color:purple; text-decoration:underline; text-underline:single;} p {mso-margin-top-alt:auto; margin-right:0cm; mso-margin-bottom-alt:auto; margin-left:0cm; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman";} @page Section1 {size:595.3pt 841.9pt; margin:70.85pt 70.85pt 70.85pt 70.85pt; mso-header-margin:35.4pt; mso-footer-margin:35.4pt; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} --> http://www.kafkas.gen.tr/karacaylilar.htm KARAÇAY MALKAR TÜRKLERİ                                                                                                                                                  Doç.Dr.UfukTAVKUL  Kafkas dağlarının en yüksek zirvesi Elbruz (Mingi Tav) ve çevresindeki yü... Devamı

OSİYAT

2009-04-22 18:28:00

OSUYAT  Ertte-ertte bir cerleni cerinde, bir kıralnı elinde bir kişi caşagandı. Anı eki caşı bolgandı. Ala süyümlü, ullu sanlı bolgandıla. Bir kunleni kununde ataları kıyın aurugandı. Ataları kesini ölurge cuuuklaşhanın angılagandı da, caşlarına osuyat etgendi:  - Meni caşlarım! Endi men, eşta da, duniyadan kete bolurma. Sizden ayırılıp keterden alga, sizge ahır sözumu aytırga suyeme. Duniyanı başında adamga ahşılık, amanlık da, kuuanç, buşuu da tubeydi. ölüm korkuuluk da colugadı. Da, ma meni sizge osuyatım: ne bolsa da, kun bathan canına barmagız. Ol sözleni aytıp boşaganlay, ataları duniyadan ketgendi. «Kun bathan canına barırga nek cararık tuyuldyu?» - dep caşları atalarına sormagandıla, nek deseng, ala anı sorgunçu, ataları ölgendi. Caşları atalarını karasın kiyip, köp turgandıla. Kunleni birinde caşlanı akıllarına bir zat kızıu sagış bolup tuşgendi. «Kun bathan canına barmagız», - dep, bizni atabız bizge nek osuyat etgen bolur dep, sagış eterge kalgandıla. Anı ne uçun bolganın bilirge dep, ekisi da bir colouçulukga çıkgandıla. Atabıznı bizge etip ketgen osuyatın ne bolganın bilginçi biz beri kaytmabız dep, eki karındaş da kun bathan canına atlanngandıla. Ekisini da igi caraulu andız camıçıları, ak başlıkları, igi caraulu atları bolgandıla. Bargandıla bir kun, bargandıla eki kun, bargandıla uç kun! uçunçu kunnu ingirinde bir ullu özenni başından, sırtdan özennge karagandıla. Ol kıyırı, uçusu körunmegen tuznu içinde bir mal suruule, suruuçuleri bolmaganlay, kesleri allarına otlay turganların körgendile. Ol tuznu içinde suruuleni iyelerin tabarmı edik dep, ala bek köp aylanngandıla. Bolsa da, suruuleni tiyresinde adamga tubemegendile. İngir bolganda, aulakda tohtagandıla. Ahşı ullu ot etgendile. Bir igi mal da kesip, aşap, toyup, catıp... Devamı

HALK ABINMASIN

2009-04-06 01:09:00

<!-- /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0cm; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman";} @page Section1 {size:612.0pt 792.0pt; margin:70.85pt 70.85pt 70.85pt 70.85pt; mso-header-margin:35.4pt; mso-footer-margin:35.4pt; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} -->   . HALK ABINMASINŞAWALANI Minaldan Men tışirıw başım bla bir kawum er kişilege, kullukçulağa seyir eteme: bıla - biz da adambız, halkıbız, bizni da tilibiz bardı, ceribiz, Ata curtubuz, otcağabız degen zatlanı unutupmu koyğandıla?  Şawalanı Çılıwnu kızı Minaldan - halkıbızğa igilik bolurun tohtamay izlegen, anı kayğısı bla jaşağan, teñlik, tüzlük üçün kast etip küreşgen adamlarıbızdandı. Halknı jumuşuna tabıla bilgen, kıyın kün, taşağa bukmay, tuwrağa çıkğan, tüzün, kertisin aythan, ızından tizgen. Malkar halkıbıznı başına börk tiyişli kızıdı.  Çegem tarında El-Tübü. Cılğı suwnu boynunda. Cılğı tarında, Kaysınnı tuwğan üyçüğü. colu taşlıdı, tikdi. Tarnı tamağında poetni tuwğan üyü bizge Mekkaça körünedi. Duniyağa tuwğan sabiyin birinçi kıçırığı kulağıbızğa kirgença bolabız. Tögerekde - başları kökge tirelip turğan demeñili tawla. Kısır kayala. Çuwak kökde bulutla, sürüw-sürüw, Şark taba tigeley baradıla. Cılğı suwu da, kuduretge küzğü bolup, zıbır taşlanı, kızıl tamğalı kümüş çabakçıklanı oyumların kayrı ese da eltedi. Bu seyirlik kıyın, alay ariw cerde ot tamızğan cigit, ciger halknı beşik cırların, kelin toylarını kobuz, hars tawuşların da, tawuklanı kankıldağanların, horaz kıçırğanların da, ... Devamı

BİZ KALLAY BİRBİZ? KAYDA CAŞAYBIZ?

2009-04-05 01:44:00

<!-- /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0cm; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman";} @page Section1 {size:595.3pt 841.9pt; margin:70.85pt 70.85pt 70.85pt 70.85pt; mso-header-margin:35.4pt; mso-footer-margin:35.4pt; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} -->   : BİZ KALLAY BİRBİZ? KAYDA CAŞAYBIZ?               Otvetit s tsitatoy 2002-çi cıl bardırılğan cazdırıw Rossiyada 192182 (andan KÇR-de 169198) Karaçaylını sanağandı, 1989-çu cılda wa Rossiyada 150332 (Sovet Soyuzda 155936) Karaçaylı bar edi. İnternetde wa, Rossiyada 2002-çi cıl 202 miñ (anı içinde KÇR-de 176 miñ) Karaçaylı caşaydı, deb beriledi. Anı koyayık da, ofitsial statistikağa tayana aytayık. Özge,kalay-alay ese-da, alğınñı SSSR-de caşağanlanı da koşub aytsak, 200 miñden igi kesek atlağanıbız işeksizdi. Endi kayda kallay bir bolğanıbızğa karayık. Federal okruğla bla aytsak, bılaydı: Kıbıla federal okruğda 187 miñ 588 adam barbız bılayda em keb caşağanıbıznı sebebin añılay bolursuz: bu okruğka kiredi respublikabız). Andan alğa, Ara FO - 1893,  Privoljskiy FO – 743  Severo-Zapad FO - 741,  Sibir FO - 591,  Ural FO - 367,  Uzak Vostok FO – 259   Karaçaylını sanağandı 2002-çi cıl cazdırıw. Kalaylağa ötüb ketgenibizge da bir karağız. Rossiya Federatsiyanı 89 subektini 86-da caşaydıla Karaçaylıla. Biz caşamağan cer cañız Komi-Permyak, Evenkiya, Agin Buryat avtonom okruğladıla. Tab, Taymırda da (Dolğan-Nenets a.o.) - 1, Nenets bla Koryak avtonom okruğda - 4 adamıbız caşaydıla. Çukotka avtonom okruğ bla Kurğan ... Devamı

KARAÇAY MALKAR TÜRKLERİNİN ETNİK OLUŞUMU

2009-03-31 14:51:00

Karaçay-Malkar Türklerinin Etnik Oluşumu                                      Bölüm 1 Türk kavimlerinin tarihini devamlılık esasında incelemenin çeşitli zorlukları vardır. Tarih sürecinde teşkilatlanma biçimleri ve kavim adları değişmediği sürece, Türk kavimlerinin tarihteki izlerini takip etmek kolaydır. Ancak, onlar sanki bu izleri karıştırmak ve ortadan yok etmek istiyormuş gibidirler. Tarihe baktığımız zaman, dağınık haldeki Türk boylarının çoklukla federasyon şeklinde birleştiklerini, bu federasyonu oluşturan “Han”lardan veya “Bey”lerden birinin de bu federasyonun başına geçerek, kendi boy adını veya bizzat kendi adını bu birliğin tamamına kavim adı olarak kabul ettirdiğini (s. 14) görüyoruz. Bir süre sonra bu teşkilatlanma şekli, kurulduğu zamanki kadar ani bir şekilde dağılır ve boyların her biri tekrar bağımsız olur. Aradan bir zaman geçtikten sonra bu bağımsız ve dağınık haldeki boylar, bir başka boyun yönetiminde, yeni bir kavim adıyla, yeni bir teşkilatlanma sürecinde tekrar birleşirler. Bazen bu yeni birleşmede, eski birlikteki boyların tamamı yer almaz. Onların yerine başka yeni boylar geçer. Ancak bu durum böylece sona ermez. Aynı birlik, büyüklüğü ne olursa olsun yine dağılabilir ve tekrar başka bir kavim adıyla ortaya çıkabilir.[1] Kafkasya’da Elbruz dağının doğu ve batısındaki yüksek dağlık vadilerde yaşayan Karaçay-Malkar Türkleri, tarih boyunca bölgede hakimiyet kuran Kimmer, Saka (İskit), Hun, Bulgar, Alan ve Kıpçak Türklerinin binlerce yıl süren etnik bütünleşmesinden süzülerek ortaya çıkmış bir Türk hal... Devamı

VIDEO

2008-12-29 18:02:00

GAZALANI ALİM  KAVKAZ TAVLA Ey,sıylı camagat! Asyada üydegisin artın etib, Kafkazga calan kayıthan anala ! Atasın anasın Asyada basdırıb, Kıyınlıkda öksüz kalgan balala! Kelgendi bizge allay kün Artıklıknı açık etib tizerça Amma ne kelsin madar cok, Ölgenleribizni tüzlüklerin eşitirça Ah Asya çı ölükle bir eşitsele edi Alanı aşırgan itleni terslengenin Közlerin açıb bir körsele edi Karaçaynı ata curtunda kerpeslengenin2 kasım 1943 anısına UÇA SIYLI ADET BAMBİ(Bizni Tilde) GAZALANI ALİM ... Devamı

BARAK

2008-12-29 17:53:00

<!-- /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0cm; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman";} @page Section1 {size:595.3pt 841.9pt; margin:70.85pt 70.85pt 70.85pt 70.85pt; mso-header-margin:35.4pt; mso-footer-margin:35.4pt; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} --> BARAK Laypanlanı Seyit Laypanlanı Seyit belgili jurnalist, cazıwçu bolğandı.   Sılpağarlanı cigit Dommayçını ulanı, Sılpağarlanı Deboşnu caşı ötgür Barak, Üçkeken özen başında Kamişli-Kol kışlıkda, koşda malçı bolub turğan cerinde, atasını bir hını sözüne açıvlanıb, atın cerleb, camçısın, başlığın, macal kiyimin kablab, özenni enişge sarkıb ketgendi. Ala ata-babalarından oğuna da avur söznü költürürge ürenmegen adamla bolğandıla,  atasını uçhara sözü aña katı tiygendi. Költüralmağanında va, atasına kayırılmağandı da, köz tuvrasından korağandı. Barak süegi-sanı urub ösgen, işde çınıkğan, küçü, karıvu cetişgen tavkel ulan bolğandı. Ketgeni bla, uzak curtlağa atlanmağandı. Ğum ayağında Abukları-baylanı elge tüşgendi. Anda va Karaçaydaça tül — elni iyesi Abukları, cer, rıshı baylık da alanıkı, elçile da alanı calçıları. Barak da Abuklağa calğa caraşhandı. Cılkılarından bir acir ülüşnü küterge deb, çegem ortakğa kelişgendi: beş cılnı ayırılmay küterikdi, ol zamannı içinde cılkıdan korağanın, çarpığanın Abukları bla arada teñ eterikdi, bolcalı cetgen kün a, beş cılda ösdürgen cılkısını carımın kesine alıb, mal iyesi kişi bolub, üyüne, koşuna kayıtırıkdı. Kelişgenleri alay bolğandı.... Devamı

KURULTAY

2008-11-20 18:22:00

KUZEY KAFKAS KARAÇAY TÜRKLERİNİN KÜLTÜRÜ BAĞIMSIZLIK YOLUNUN TEMELİ   (Türkiye тürkçesine аktaran Ufuk TAVKUL**)   Selamünaleyküm Değerli Türkler! Hürmetli Kardeşlerim!   Birbirimizi görmek mutluluktur. Fakat “Kasım Ayının İkinci Günü” Karaçay Türkler'inin acısı iki katı daha fazladır. “2 Kasım”ı söylemeden geçemeyeceğim. 2 Kasım 1828 tarihinde Hasavka Savaşı ile Rus İmparatorluğu Karaçay'ı zorla kendi topraklarına katmış olmasına rağmen, 1943 yılına değin, 115 yıl boyunca savaşı sürdürmüş; ancak Karaçay'ı Rus yapamamış! Hristiyan yapamamış! Asimile edememiştir! Yine “Kasım Ayının İkinci Günü” bu kez 1943 tarihinde Rus Komünist İmparatorluğu, Türk ve Müslüman Karaçay Halkını Ana Yurdundan söküp, Orta Asya'ya sürüp, 558 parçaya ayırıp darmadağın etmiştir! Fakat onlar Özbek, Kırgız, Kazak Türklerinin içinde Karaçay aslını kaybetmeden 1957 yılına kadar yaşamış ve Kafkasya'daki Ata Yurduna geri dönmüşlerdir. Ata Yurda dönmelerine rağmen onlara devlet olma hakkı verilmediğinden, bugün yurdumuzda yurtsuzlar diye yaşıyoruz!  Karaçay Türkleri – Karaçay Halkı, Kafkasların en eski halklarından biridir. Antropolojik yönden Kafkas ırkındandır. Tarihte bilinen eski “Koban Kültürünü” meydana getiren kavimlerdendir. Koban kültürünün en parlak dönemi ise günümüzden üç bin yıl önceye dayanmaktadır. Kafkasya binlerce yıldan beri Türk Kavimlerinin yurdu olmuştur. Tarih, etnografya, arkeoloji ilimleri Karaçay Türklerinin ve onların atalarının beşbin yıldan beri Kafkasya'da yaşadıklarına şahitlik etmektedir. Kaziy Laypan, İsmail Mızı, Hanafiy Bici, ... Devamı

ŞIYIHLA OBASI

2008-09-01 00:26:00

ŞIYIHLA OBASI     Karakum, Arakum, Kızılkum... Kazah awlaklarında allay cer atla köpdüle. Bizde Miñi Taw, Dıhtaw, Kaşhataw degença.    Alaydı. Har millet cer atlarında kesi cerlerini baş ençiliklerin körgüztedi. Mında-taw, anda-kum. Kumbel. Bu da bir elni atıdı. El desem da, toğuzmu, onmu üyçük. Üy degenligime da, balçık tuğulladan kalanñan gıtıçıkla! Etekleri közkörmezge taşayğan kum awlaknı ortasında. Biri anda, biri - mında muğurayıp. Tögeregi wa, aythanımça, kızıw üzmez. İssi kum. Tolkun-tolkun, tolan-tolan bolub kuturğan teñizni biyik tolkunların, ala calkaların oğursuz kobarğan uwuahtıda kim ese da, duwa okup, tohtatıp, sın katdırıp koyğan kibik.    Alay aythanlığıma, tabiyğat kesini soluvun bir takıykağa okuna tohtatmaydı. Kündüz anı havası, ol comakdağı sarıvekni tamağından çıkğan otha uşap, issi boladı. Keçe ua, Miñi tavnu buğoylarından kelgen havaça, suvuk. Birde töbenñi, birde ayaz. Bir kün - cel, ekinçi kün - boran. Tolkunla da aña köre. Bir avukda, calkaların sıydam sılap, cuvaş bolup, şoş catarla. Bir çakda ua, kuturğan arslanla kibik, calkaların oğursuz kayırıp kobarla. Arı çulğanıp, beri bulğanıp, can-canların talap başlarla.    Aytıuvğa köre, burun zamanlada bılayı kuvatlı, bereketli cer bolğandı. Atı da Kumbel tüyül, Köksay dep. Bay kışlıkları, keñ caylıkları. Koy-eçki, tuvarcılkı degeniñ - sıyınıp bolmağanlay.    Artdan-artha ua, caylıklanı, kışlıklanı issi celle küydürüp, malnı-mülknü, bitimleni buz boranla sibirip, cok etip, Köksaynı da Kumbelge aylandırıp koyğandıla. Kumbelden sora da bolğandıla şaytan karğağan cerle. Öz halkıbıznı, ata-babalarıbıznı cerlerini kıyın kadarların esiñe keltir da, sa... Devamı